Đặc sắc tranh đá quý Lục Yên

Ngày đăng 06 Tháng Bảy 2022 1:32 CH
76 lượt xem

Những năm 1989 - 1990 của thế kỷ trước, vùng đất ngọc Lục Yên (Yên Bái) từng là thủ phủ của dân tứ xứ về khai thác đá quý. Sau thời hoàng kim, giờ đây đá quý khan hiếm dần, nên người dân địa phương đã tận dụng những viên đá màu còn sót lại để làm tranh đá. Nhờ vào đôi bàn tay khéo léo, tài hoa, kết hợp với trí tưởng tượng phong phú, họ đã biến những viên đá vô tri vô giác trở thành những tác phẩm nghệ thuật có giá trị.

Được biết, người dân trong vùng học được nghề làm tranh đá quý nhờ một người có tên là “Cường bạc” thường xuyên tiếp xúc với những ông chủ cỡ “bự” người Thái mò đến đất Lục Yên để tìm kiếm những viên đá đỏ làm giầu. Những cơ sở chế tác tranh đá quý của người Thái thường giấu nghề. Qua nhiều lần mua bán đá lẻ, ông đã học mót được bí kíp, kinh nghiệm làm tranh đá của người Thái để về truyền dạy lại cho người dân nơi đây.

Bây giờ đến Lục Yên, khác hẳn với sự tĩnh lặng của cảnh mua bán ở chợ đá quý Yên Thế, mà xen vào đó là những âm thanh quen thuộc của cánh giã đá làm nguyên liệu cho tranh đá quý. Công việc chính của họ là cho đá vào cối, rồi dùng chày để giã liên hồi cho nhỏ, nhưng không được để những viên đá đó tan thành bột.

Sau khi giã đá là công đoạn chế tác tranh. Đây là công việc đòi hỏi kỹ thuật hết sức công phu. Sau khi họa sĩ vẽ mẫu bằng bút chì hay phấn mầu trên tấm gỗ phoócmica xong, những công nhân tỷ mỉ rắc đá và bột đá với độ mầu chuẩn để tạo hình, rồi nhỏ keo 502 cho chúng kết dính. Phía dưới đá mầu luôn có một lớp bột đá cẩm thạch làm nền để cho tranh vừa bền chắc vừa khỏa lấp những khiếm khuyết. Cái khó nhất là biến những viên đá mầu nhỏ li ti thành những hình ảnh sinh động, có thần thái riêng biệt. 

Làm tranh chân dung khó nhất là việc cân đối tỉ lệ của các bộ phận cơ thể, độ đậm, nhạt của da, sự pha trộn gam màu sáng tối. Vì thế chỉ những nghệ nhân cao tay mới rải được những viên đá vô tri vô giác ghép lên bức tranh thành người có hồn”. Những người làm tranh còn cho biết thêm, để có những loại đá quí như đá lông công (đá xanh) để làm lá phải mua tận bên Lào, hay đá opan cũng phải cất công mua ở Gia Lai, Đắk Lắk. Để có màu đen, người làm tranh phải dùng đá téttits (đá cút sao, đá nham thạch), màu vàng là chất liệu đá opan mua từ miền Nam... Theo những người thợ làm tranh đá quý thì khi những bức tranh đá bị bẩn hoặc muốn làm mới chỉ cần lấy dầu bóng tóc, màu sơn xoa trực tiếp lên bề mặt tranh để rửa, bức tranh đá quý sẽ sạch, bóng trở lại.

Viết bài: Cudo

Tin tức liên quan
  • Tập huấn nâng cao năng lực cho đối tượng hưởng lợi NHCN

    Ngày 18 tháng 8 năm 2022, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống Nông nghiệp đã tổ chức tập huấn: “Nâng cao năng lực cho tổ chức và cá nhân được hưởng lợi trong vùng NHCN Tranh đá quý Lục Yên” thuộc dự án: “Xác nhận quyền đối với nhãn hiệu chứng nhận “Tranh đá quý Lục Yên” cho sản phẩm tranh đá quý huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái” tại Uỷ ban nhân dân Thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái

    06/09/2022

  • Tranh đá quý Hoa Sen

    Hoa sen có ý nghĩa rất lớn về mặt tinh thần cũng như tâm linh. Trong Phật giáo Sen có nghĩa là sự giác ngộ, sự trong sáng đạt được khi thoát khỏi chốn bùn dơ. Hoa sen sinh ra từ bùn đất, vươn lên mặt nước để phát triển và nở hoa. Như vậy có thể nói hoa den là hình ảnh của một chu trình sống sinh ra từ bóng tối bùn nhơ nhưng lại bừng lên trong tinh khôi.

    10/07/2022

  • Tranh đá quý Mã đáo thành công

    Tranh đá quý Mã đáo thành công tả cảnh 8 con chiến mã đường cơ vạm vỡ, đường gân chắc nịch thong dong  thắng trận trở về trong cảnh chiều hoàng hôn. Bỏ lại dãy núi xa phía sau tượng trưng cảnh trận địa hùng tránh, oanh liệt.

    17/06/2022

  • Tranh đá quý Thuận Buồm Xuôi Gió

    Với gam màu nhẹ nhàng, tinh tế cùng cảnh chiếc thuyền buôn no gió đang lướt về hướng mặt trời. Ngoài ra còn có ngôi chùa tháp cao trên đỉnh núi xa xa mang đến cảnh linh thiêng yên tĩnh. Tranh có thế mạnh về chất liệu với những hạt đá quý ghép tại thành những tán cây lấp ló đủ màu sắc hài hòa.

    17/06/2022

  • Làng nghề sản xuất Tranh đá quý

    Làng nghề tranh đá quý Lục Yên nổi tiếng với những bức tranh đá quý tinh xảo và đã trở thành một sản phẩm có thương hiệu lớn trên thị trường. Du khách tới đây sẽ có dịp quan sát cận cảnh quá trình làm ra những tác phẩm tranh đá quý đẹp mắt và thỏa sức mua sắm các sản phẩm ưng ý.

    15/06/2022

  • Mẫu tranh đá quý phong thủy thuận buồm xuôi gió

    Tranh đá quý Thuận buồm xuôi gió tăng  kích hoạt vận may trong kinh doanh, thuyền buồm tượng trưng cho gió, mang lại nhiều giao dịch kinh doanh hữu ích và thu được nhiều lợi nhuận. Hình ảnh thuyền buồm là biểu tượng được giới doanh nhân rất ưa chuộng. Có thể treo gần bàn làm việc hay gần cửa ra để tăng thêm vận may và tài lộc cho bản thân và gia đình.

    15/06/2022

  • Tranh đá quý hoa mẫu đơn

    Tranh đá quý hoa mẫu đơn được nhiều gia chủ lựa chọn treo trong gia đình mình. Mẫu đơn là loài hoa vương giả sang trọng, biểu tượng cho sự giàu có, thịnh vượng, sắc đẹp. Tranh đá quý chí Cường của chúng tôi sẽ mang đến cho bạn những mẫu tranh đá quý đẹp và chất lượng nhất.

    14/06/2022

  • Tranh đá quý hoa đào 

    Tranh đá quý hoa đào với thế dáng rồng uốn lượn mặt trời sáng rọi trong tâm. cây đào cổ mọc trên đỉnh cao chóp đá, rễ cây khúc khủy kết tủa bám trên đá, thế cây rất vững trãi ,độc long, hiên ngang, phong cảnh rất có chiều sâu tạo cảm giác rất khỏe khoắn. bức tranh được làm rất kỳ công tỉ mỷ,bức tranh đá quý hoa đào nổi sẽ là bức tranh giá trị nhất vì làm nhiều chất liệu đá quý ruby .

    14/06/2022

  • Làng nghề độc đáo làm tranh đá quý

    Lâu nay, ta thường nghe các bức tranh trên giấy, trên lụa, hoặc các vật dụng khác, ít khi nghe tranh đá. Vậy nhưng, ở ta, nhiều năm nay đã xuất hiện loại tranh đá này.

    13/06/2022

  • Làm tranh đá quý - Cơ sở Giếng Ngọc, Lục Yên, Yên Bái

    Tranh đá quý Lục Yên, Cơ sở sản xuất tranh đá quý Giếng Ngọc 

    12/06/2022